Gupta-strategist Daan Livestro


Uiteindelijk begint gepersonaliseerde zorg fundamenteel met vertrouwen

Stel je voor: vanuit een sterke intrinsieke motivatie gaat iemand geneeskunde studeren. Altijd pittig. Na zeven jaar studie is hij arts. Hij doet onderzoek naar oncologische chirurgie in Boston, USA. Om dan héél eerlijk tegen zichzelf te zijn en te constateren: dit is niet mijn échte liefde. Als arts doe ik teveel routinewerk. Daar ligt mijn passie niet. Eat your heart out. Het is Daan Livestro ten voeten uit. Zijn ogen gaan twinkelen bij het horen over schijnbaar onoplosbare vraagstukken. Na de medicijnenstudie woonde en werkte hij in Portugal met zijn partner, volgde een MBA studie Health Care Management in Pennsylvania en was werkzaam voor de Boston Consulting Group in New York. Daan Livestro is nu werkzaam als partner en consultant bij Gupta Strategists.

Ik herinner mij het eerste optreden Van Daan Livestro bij de Personalised Healthcare Alliantie nog heel goed. Opdracht: het niveau van gepersonaliseerde zorg in Nederland vaststellen. Mededogen voelde ik, want wie gaat nou zo’n ongelofelijk lastige vraag beantwoorden. En vooral hóe ga je dat doen. Daan weet dat moment ook nog, precies hét moment dat zijn bloed sneller gaat stromen.

“De tijd was rijp om het niveau van gepersonaliseerde zorg vast te stellen”, zegt Daan. “Vijftien jaar geleden stond gepersonaliseerde zorg in de breedte nog in de kinderschoenen. Ondertussen is het DNA ontrafeld en kunnen we dat individueel vaststellen voor 1.000 euro per persoon. Ga terug in de tijd en níemand zou dat geloven. De tijd was dus rijp om ziektes langs dezelfde meetlat te leggen.”

Zestig ziektes zijn langs zo’n meetlat gelegd. Gupta koos voor de vier P’s van Dr. Leroy Hood als methodiek. Hood is de bedenker van de geautomatiseerde DNA-sequencer én ontwikkelde de benadering met 4 P’s: predictive, preventative, personalized en participatory. Karakteristiek is dat zijn 4P zienswijze zich richt op individuen (niet op groepen) en proactief is (niet reactief). De zestig ziektes zijn langs de meetlat gelegd, Gupta bedacht een scoringsmechanisme en valideerde de uitkomsten in gesprekken met deskundigen.

Gepersonaliseerde zorg: koplopers, middengroep en achterblijvers.

Longkanker, borstkanker, darmkanker, huidkanker, hiv/aids en influenza/griep zijn koplopers. Hartziektes, beroertes, diabetes, astma, copd vormen een middengroep. Gewrichtsklachten, reuma/artrose, angst en stemmingsstoornissen, psychische klachten zijn onderontwikkeld.

Daan stelde zich vooraf voor dat er verschillen tussen de ziektes naar voren zouden komen. “We zien natuurlijk hoe zorg zich ontwikkelt. Dus je verwacht verschillen. Maar wat ik opmerkelijk vind, is dat er niet per se een relatie is met de ziektelast. De koplopers in gepersonaliseerde zorg zijn mediagenieke ziektes. De beeldvorming speelt een belangrijke rol”, zegt Daan. “Ziektes met een hoge ziektelast zoals rug- en nekpijn, zijn het minst ver in gepersonaliseerde zorg. Iemand kan zomaar tien, twintig jaar last van rugpijn hebben. Dat kanker tot de koplopers behoort, heeft te maken met decennialange focus van onderzoekers én financiële mogelijkheden. Een ziekte heeft sterke pleitbezorgers nodig. Én moet dus goed liggen bij het brede publiek. Gewrichtspijn heeft een stigma. Je zou eigenlijk willen dat er een balans is tussen de uitgaven voor onderzoek naar behandelingen en wáár de grootste problemen worden ervaren.”

Drie tot zeven levensjaren in goede gezondheid langer leven is mogelijk

Gezondheidswinst

Kern van het N=1 rapport is de conclusie dat Nederlanders drie tot zeven jaar in goede gezondheid langer kunnen leven als gepersonaliseerde zorg sneller en beter wordt geïmplementeerd. Díe conclusie kreeg publiekelijk niet veel aandacht. Is het een conclusie van onderzoekers met hun hoofd in de wolken? Daan, heel beslist: “Nee hoor, we zijn ervan overtuigd dat dit haalbaar is. De conclusies van het onderzoek zijn heel impactvol, maar er moeten barrières worden geslecht om vooruitgang te boeken. De macro-aanbevelingen kunnen in de langetermijnstrategie van VWS worden opgenomen voor de komende 10 jaar.”

“Gepersonaliseerde zorg is een vraagstuk met veel gezichten. We hebben zes barrières vastgesteld. Maar de belangrijkste is in mijn ogen het vertrouwen van het publiek en zorgprofessionals. Uiteindelijk begint gepersonaliseerde zorg fundamenteel met vertrouwen. Vertrouwen bij ziekenhuizen. Er is nu een aanname dat fouten toegeven de positie van een ziekenhuis zwakker maakt. Ik vind het eerder een teken van sterkte, je wéét dat je nog kunt verbeteren en leren. Ziekenhuizen hebben een beter beeld van de uitkomst van behandelingen dan nu publiek bekend is. Om daar meer transparantie in te krijgen gaan die gegevens door eindeloos veel commissies. Andersom geldt het ook: patiënten zouden zorgverleners meer moeten vertrouwen met hun data, zodat ze ervan kunnen leren. Vertrouwen vergroten bij het brede publiek is voor mij de belangrijkste barrière”, zegt Daan met overtuiging. “Patiëntenverenigingen zouden veel radicaler moeten pleiten voor het delen van data en transparantie.”

Het N=1 rapport is opgesteld door de Gupta onderzoekers Niels Hagenaars, Meta van Lanschot en Daan Livestro in samenwerking met de Personalised Healthcare Alliantie.

Auteur: Peter van den Besselaar